HATA TÜRLERİ VE ETKİLERİ ANALİZİ (FMEA) NEDİR?

Hata türleri ve etkileri analizi (FMEA), riskleri tahmin ederek hataları önlemeye yönelik güçlü bir analiz tekniğidir. FMEA; sistem, tasarım, süreç veya serviste oluşabilecek hataların değerlendirmesini yapan ve bu tür hataların değerlerinin sürekli azaltılmasını hedefleyen özel bir metodolojidir.

FMEA bir ürün ya da süreçte bilinen veya olası hataların, önceki deneyimler yada teknoloji ile belirlenmesi ve bunların engellenmesi için yapılan planlamadan oluşan analitik bir tekniktir.

FMEA, hataların etkisini ve bunları önlemenin adımlarını saptamaya yarayan sistematik bir yaklaşımdır. FMEA güvenilirlik mühendisliğinin bir parçası olarak ürün ve süreç hatalarını analiz eder.

FMEA, tasarım, süreç, sistem ve hizmet ile ilgili bilinen veya olası hataları, yanlışları ve problemleri müşteriye ulaşmadan belirlemeyi, tanımlamayı ve ortadan kaldırmayı amaçlayan mühendislik tekniğidir.

Hata; tatmin etmeyen performans,

Tür; hatanın kendini belli etme şekli, hatanın tezahürü, hatanın şekli,

Etki; nedenin sonucu,

Analiz; bir maddenin veya konunun nelerden oluştuğunun anlaşılması için yapılan işlemler şeklinde tanımlanabilir.

Hata türü; bir elemanın fonksiyonunu yerine getirememesi durumudur.

Hata etkisi; bir hata oluştuğunda sistemi ya da müşteriyi nasıl etkileyeceğidir.

Hata sebebi; hatanın oluşmasını sağlayan olumsuz durumdur.

Yöntem ise her bir ürün, parça veya işlem için olası tüm hata türlerini, son kullanıcıya olan etkilerini ve bu hata türlerine sebep oluşturan nedenlerin değerlendirilmesidir. Hata istenmeyen bir özellik, kusur olarak bilindiğinden üründe, sistemde süreç yada serviste ortaya çıkabilecek bir hatanın maliyeti hem iç üretim maliyetlerinde hem de tüketici tatminsizliği olarak satış performansına yansır.

FMEA sistematik bir yaklaşımdır, çünkü,

  • Tüm ürün bileşenleri göz önüne alınır,
  • Her bileşen için bütün hata türleri teşhis edilmelidir,
  • Analizin tüm adımları kaydedilir.

FMEA yönteminin uygulanabilmesi için aşağıda belirtilen 4 adet ön şart herkes tarafından anlaşılmalı ve takip edilmelidir:

  • Öncelikle müşteri belirlenmelidir.
  • İncelenen fonksiyon ve amaç herkes tarafından bilinmelidir.
  • Problemlerin önceliği belirlenmelidir.
  • Düzeltici faaliyetlerde devamlı iyileşme sağlanmalıdır.

Başarılı bir FMEA uygulaması:

  • Her hatanın sebeplerini ve etkilerini belirler.
  • Potansiyel hataları tanımlar.
  • Olasılık, şiddet ve saptanabilirliğe bağlı olarak hataların önceliğini ortaya çıkarır.
  • Problemlerin takibini ve düzeltici faaliyetlerin uygulanmasını sağlar

Elde edilen sonuçlar iyileştirme programlarına dönüştürülebiliyorsa FMEA uygulaması başarılıdır denilebilir. Tüm organizasyon tarafından devamlı iyileşme konusu benimsenmezse dinamik bir FMEA programından bahsedilemez. Genellikle FMEA çalışmaları iki ayı geçmemeli ve konu küçük kapsamlar halinde ele alınmalıdır.

KAYNAKLAR:

Endustrimuhendisligi.blogspot.com