İŞ ETÜDÜ NEDİR?

İş etüdü, gelişme olanağı yaratabilmek amacıyla, belirli bir olayı ya da etkinliği ekonomiklik ve etkenlik yönünden etkileyen tüm kaynakları ve etmenleri dizgesel olarak araştırmaya yönelik ve insan çalışmasını geniş kapsamda inceleyen bir teknik olup özellikle İş Ölçümü ve Zaman Etüdü teknikleri için kullanılan genel bir terimdir.

İş etüdü verimlilikle doğrudan ilişkilidir. Bu nedenle mevcut kaynaklardan sağlanacak üretimi, çok az ya da hiç yatırım gerektirmeksizin, arttırmak amacıyla çok yaygın olarak kullanılmaktadır. İş etüdü bilen ve uygulayan meslek gruplarının başında endüstri mühendisleri ve işletme mühendisleri gelmektedir.

İş etüdü ile, her bir çalışma yeri ve bu çalışma yerleri arasındaki ilişkiler bir sistem yaklaşımı çerçevesinde incelenmektedir (analiz edilmektedir). Sistemin analizinde en önemli veri, işlerin yapılma zamanına ilişkin verilerdir ve bu veriler aşağıda yer alan yedi unsur çerçevesinde belirlenir.

İş Etüdünün Amaçları

1-Gereksiz faaliyetlerden kurtulmak: Bir işi yapmanın en iyi yolu onu en az hareketle gerçekleştirmektir.

2-Gerekli faaliyetleri en ekonomik şekilde düzenlemek : İşin yapılış biçiminin optimal bir çözümü yoktur.

3-Çalışma yöntemlerini standartlaştırmak: Uygun olduğuna karar verilen yöntem tanımlanır ve standartlaştırılır.

Tanımlamak = İşin yapılışını formal olarak belgelemektir.

4-Zaman standartlarını belirlemek: Faaliyetlerin zaman standartları belirlenirse

Planlama , programlama

maliyetlerin tahmini 

işçi ücretlerinin kontrolü girdileri belirlenir.

5) Üretimde kullanılan faktörlerden yararlanma oranını artırmak: Aynı çıktıyı daha az faktör kullanımı ile elde etmek ya da aynı faktör kullanımı ile daha fazla çıktı elde etmek.

6) İşgücünü eğitmek: İş etüdünden beklenen sonuçların elde edilebilmesi için çalışanların (etüt uzmanı, işçi, yönetici) eğitilmesi gereklidir.

7) Mevcut çalışma koşullarından daha iyi çalışma koşullarına geçmek: Çalışma koşulları, ergonominin desteğinde gerçekleştirilir.

İş Etüdünün Başlıca Yararları

İş etüdü, işi yeniden düzenleyerek bir tesisin verimliliğini artırma yoludur. İş etüdü sistematiktir. Bir işlemin etkinliğini etkileyen bütün etmenleri geri bırakılmaksızın incelemeye alır. İş etüdü, etkin bir üretim planlaması ve denetimi için temel sayılan performans standartlarının belirlenmesinde günümüze kadar geliştirilmiş en doğru yoldur. Başarılı iş etüdü uygulamaları sonucunda getirileri hemen kendini gösterir. İş etüdü, her alanda uygulanabilen bir araçtır; el işleri, makina kullanımı, mal ve hizmet endüstrileri. İş etüdü, yönetimin elinde etkin bir inceleme aracıdır; belirli bir işlemin etkinliğini etkileyen bütün unsurların hatalı ve kusurlu taraflarını hemen ortaya koyabilir.

İş etüdü uygulamasında muhtemel sakıncalar ve çözüm önerileri: İş etüdü sistematik çalışmaları zaman alıcıdır. Bu nedenle, küçük işletmeler dışında diğer bütün işletmelerde iş etüdü çalışmaları yönetimin diğer faaliyetlerinden ayrılmalıdır. İş etüdü, işi sürekli yapan birinin sorumluluğunda olmalı ve bu kişiye ayrı bir yönetim görevi verilmemelidir. İş etüdü uzmanı insanları ele alırken, iyi bir yaklaşım kullanamazsa, yönetici ve işçilerin olumsuz tepkilerini kazanır ve işlerini istenen şekilde yapmalarını engeller. İş etüdünün başarısı, sistematik olması ve her yerde sürekli olarak uygulanması ile mümkündür. İşlerde tek tek elde edilen artırım yerine işletmenin bütününde etkinlik sağlanmalıdır. Bunun için, çalışanların iş bilimini öğrenmesi gerekir; bu durum zaman ve psikolojik sorunlara yol açar.

İş etüdünün iki temel fonksiyonu vardır:

1) İşgücünün, işini daha etkin bir şekilde yapmasına imkan sağlayacak yolların bulunması,

2) Bir işin yapılabilmesi için gerekli, uygun zamanın belirlenmesi.

Bu iki fonksiyon iş etüdünde iki teknik ile ele alınır:

Metot etüdü

İş ölçümü

Bu teknikler, art arda gerçekleştirilir. Ancak uygulamada, önceden tanımlanmış işler için gerektiğinde doğrudan iş ölçümü yapılabilmektedir. Üzerinde metot etüdü çalışması yapılan işlerin verimliliği ne kadar değiştirdiğini ölçebilmek için yeni bir iş ölçümü çalışması yapmak kaçınılmazdır.

 

KAYNAKLAR:

Vikipedi

İbrahim Ay

Yrd.Doç.Dr. Kemal ÜÇÜNCÜ